KPP (2002–2026): 24 lata wierni ideom sprawiedliwości społecznej

Pamięci krakowskich robotników

Opublikowano:

Kategoria: Działalność Partii

Pamięci krakowskich robotników

Krakowskie koło KPP upamiętniło czyn zbrojny robotników Krakowa 1923 roku – tak zwane Powstanie Krakowskie. Był to bunt robotników i mieszkańców Krakowa przeciw niesprawiedliwości i wyzyskowi, zakończony walkami ulicznymi z wysłanym przeciwko strajkującym wojskiem.

Towarzysze zebrali się 8 Listopada. Obchody rozpoczęto „Międzynarodówką”, a następnie minutą ciszy uczczono ofiary zamachu terrorystycznego w Krakowie.

Podczas uroczystości odczytano imiona i nazwiska poległych w walkach w 6 listopada 1923 roku:

• Antoni Bigosiński – kolejarz
• Edmund Bombal
• Józef Furmanek
• Wojciech Gondur
• Łukasz Książek – pracownik tramwajów miejskich
• Pesach Lejman
• Józef Nowak
• Mateusz Ochojna
• Ignacy Orzechowski
• Franciszek Sajak
• Wojciech Sikora
• Andrzej Sikorski
• Stanisław Skoczeń
• Roman Skorupka
• Józef Stanclik

Następnie uczestnicy uroczystości złożyli kwiaty pod Pomnikiem czynu rewolucyjnego.

W listopadzie roku 1923 mieszkańców Krakowa dotknęła zmowa spekulacyjna dotycząca cen podstawowych produktów spożywczych i opału. Kapitaliści postanowili obniżyć wysokość pensji co postawiło krakowian w sytuacji bez wyjścia. Władze miasta i kraju nie tylko nie reagowały ale wręcz pochylały się nad interesami przemysłowców jednocześnie zakazując strajków, pikiet a nawet zgromadzeń w budynkach!

Lud nie wytrzymał i robotnicy zaczęli protestować w nocy 5 na 6 listopada pod Domem Robotniczy przy ul. Dunajewskiego 5. Władze nakazały otoczyć dom kordonem policji oraz wojska. W momencie w, którym robotnik Wincenty Pietrzak staranował policjantów wozem wyładowanym kapustą, padły strzały. Wojsko nie chciało strzelać do rodaków i szybko zostało rozbrojone.

Władze wysłały oddziały ułanów do zmasakrowania protestujących. Kawaleria nadjechała od strony Plant. Jej atak załamał się na ulicy Dunajewskiego, ponieważ konie ślizgały się i łamały nogi na mokrym bruku. Ułani również zostali rozbrojeni.

Spanikowany wojewoda Małopolski Kazimierz Gałecki nakazał wysłać przeciw protestującym wóz pancerny „Dziadek”, który demonstrantom udało się na ul. Basztowej zatrzymać i przejąć. Wojewoda postanowił uciec i wezwać władze w Warszawie do zmasakrowania mieszkańców Krakowa przy użyciu wojska.

Około godziny 13:00 posłowi PPS Zygmuntowi Markowi udało się nawiązać kontakt telefoniczny z ministrem spraw wewnętrznych Władysławem Kiernikiem. Podczas gwałtownej wymiany zdań zażądał między innymi wycofania wojsk z Krakowa. Wobec groźby ogarnięcia rozruchami całego miasta, władze przystały na ten warunek i zawarto tymczasowy rozejm.

Władze uległy obawiając się powstania całego miasta i dalszego rozlewu krwi. Uznano postulaty protestujących, w pierwszej kolejności usunięto wojewodę krakowskiego Kazimierza Gałeckiego i dowódcę Okręgu Korpusu Nr V gen. dyw. Józefa Czikla. Wydarzenia krakowskie poważnie osłabiły pozycję drugiego rządu Wincentego Witosa doprowadzając do jego upadku.